Velen zagen problemen. Luzac zag mogelijkheden.

Soms past een leerling niet in het systeem. Dat betekent niet dat er iets mis is met de leerling. Het verhaal van Julia laat zien wat er kan gebeuren als een leerling de ruimte krijgt om zich op haar eigen manier te ontwikkelen. Vier jaar geleden stapte Julia binnen bij Luzac. Op dat moment was de situatie allesbehalve vanzelfsprekend.

Julia doorliep de eerste jaren van haar middelbare schooltijd op reguliere scholen maar kwam steeds verder achter te liggen. Toen Julia uitviel van haar middelbare school leek alles onzeker. Ze zakte van havo naar mavo, raakte steeds ongemotiveerder en liep vast in het onderwijssysteem.

“Eigenlijk kregen we vooral te horen dat we ons moesten melden bij de GGZ. Julia kon namelijk ook niet naar het mbo omdat ze pas vijftien jaar was” vertelt haar moeder Liesbeth. “Maar thuiszitten, daar wordt niemand beter van. Zeker een puber van vijftien niet.”  Een wereld zonder sociale aansluiting en leeftijdsgenoten is voor niemand de oplossing. Een overstap naar een andere school bood geen oplossing en vanwege haar leeftijd kon ze nog niet doorstromen naar het mbo. Op zoek naar een alternatief kwam de optie van Luzac op tafel.

Niet de prestatie, maar de leerling

Volgens moeder Liesbeth zat het verschil niet in strengere regels of hogere verwachtingen, maar juist in de manier waarop naar Julia werd gekeken. Wat Liesbeth al snel ontdekte, was dat veel leerlingen bij Luzac iets gemeen hebben. “Daar zitten kinderen die niet in hokjes thuishoren. Leerlingen met sportambities, hoogbegaafde leerlingen, kinderen die op een andere manier leren of vastlopen in het reguliere onderwijs.” Voor Julia was vooral de manier waarop ze werd benaderd van grote waarde. “De sleutel was dat ze positief werd benaderd. Niet vanuit wat er allemaal niet goed ging, maar vanuit wat er wél mogelijk was.”

Een gesprek met Julia’s leerlingbegeleider blijft Liesbeth nog altijd helder voor de geest. “Het schooljaar was een week of zes bezig. Julia volgde het versnelde traject waarin ze havo 4 en 5 combineerde. Dat dit aan haar werd voorgesteld, maakte indruk. Haar mentor zei: ‘Ik zie een slim kind.’”

Julia werd bij Luzac gezien voor wie ze was. “Ze zagen geen ongemotiveerd meisje. Ze zagen een slim kind dat zich verveelde en eigenlijk geen vertrouwen meer had. Dat iemand dat uitsprak, zorgde ervoor dat er iets begon te veranderen.” Niet langer werd de focus gelegd op tekortkomingen, maar op mogelijkheden.

De resultaten kwamen niet meteen. Toch bleef de aandacht uitgaan naar wat wél goed ging. “Na zes weken vertelde haar leerlingbegeleider ons dat Julia elke dag aanwezig was geweest en geen enkele keer te laat was gekomen. Dat was op dat moment al een enorme overwinning.”

Toch bleef leren moeilijk. “De school wilde zó graag samen met ons dat het een succes werd. Maar Julia was nog helemaal niet bezig met cijfers halen.” Wat er wel gebeurde, gaf het gezin vertrouwen.

Een nieuwe tegenslag

De eerste periode draaide niet direct om cijfers. Het belangrijkste was dat Julia weer naar school ging, nieuwe vrienden maakte en zich veilig voelde. “Dat was voor ons al een succes.” Uiteindelijk besloot Julia haar programma aan te passen en vak voor vak verder te bouwen aan haar toekomst.

Ze behaalde haar havodiploma en startte vervolgens met een hbo-opleiding in de medische sector. Maar daar vond ze niet haar draai. “Binnen vier weken besloot ze: hier pas ik niet. Dit is het niet.” Er volgde een moeilijke periode. “Ze kreeg een enorme mentale dip. Ik zag haar weer afglijden omdat ze thuis zat. Dat was precies waar ik altijd bang voor was geweest.” Toch zette Julia door en keek ze vooruit. “Julia vroeg: mag ik terug naar Luzac om mijn vwo-diploma te halen?”

Een tweede kans

Terwijl Julia werkte aan haar mentale gezondheid en stap voor stap meer structuur vond, groeide ook haar ambitie. Ze begon met enkele vakken, ging sporten, werkte aan haar zelfvertrouwen en besloot uiteindelijk volledig voor haar vwo-diploma te gaan. “Ze zei: door het sporten heb ik geleerd om door te zetten, ook als ik ergens geen zin in heb.” Dat resulteerde in een intensief jaar waarin alles draaide om school. “Het ging niet altijd makkelijk. Maar op Luzac werd ze niet afgerekend op een tegenvallend resultaat. Daar kreeg ze steeds weer het gevoel dat er nog mogelijkheden waren.” Uiteindelijk slaagde Julia voor haar vwo-diploma.

Van bijna thuiszitter naar geneeskundestudent

Tijdens haar examenjaar deed Julia ook mee aan de selectie voor Geneeskunde in Maastricht. Ze schreef een essay, doorliep meerdere selectierondes en maakte assessments waarbij onder andere motivatie, zelfreflectie en cognitieve vaardigheden werden beoordeeld. Met succes! “Ze werd ingeloot voor Geneeskunde in Maastricht.”

Inmiddels studeert Julia daar, woont zelfstandig en leidt ze het studentenleven waar ze jarenlang van had gedroomd. “Ze is lid geworden van een studentenvereniging, heeft haar eigen studio en is ontzettend gelukkig met haar studie.” Wat moeder misschien nog wel het meest bijzonder vindt, is de verandering die ze ziet in haar dochter. “Twee jaar geleden was het ondenkbaar dat ze zelfstandig haar boeken zou pakken om te studeren. Nu is zelfstudie helemaal geen probleem meer.”

Ruimte geven om te groeien

Als ze terugkijkt op de afgelopen jaren, ziet Liesbeth één rode draad. “We zijn haar kansen blijven geven. Niet afstraffen, maar blijven geloven.” Dat was niet altijd eenvoudig. “Als ouder wil je soms ingrijpen of afstraffen. Maar dat is vaak niet wat een kind nodig heeft.” Volgens haar zit daar ook de kracht van Luzac. “Er waren grenzen. Je moest er zijn. Je mocht niet te laat komen. Maar er werd niet voortdurend druk gezet op prestaties.”

De aandacht ging eerst naar de leerling. “Je moet ruimte geven aan de ontwikkeling van een kind. Dat is wat Luzac voor Julia heeft gedaan.” Van een leerling voor wie thuiszitten de enige optie leek, naar een student Geneeskunde in Maastricht. “Zonder dat diploma was een hele wereld voor haar gesloten gebleven. Terwijl het altijd al een wereld was die bij haar hoorde.”