De kunst van Levenskunde

Naast vakinhoudelijke kennisoverdracht willen leerlingen en ouders meer aandacht voor burgerschap. Dit is één van de conclusies in het adviesrapport van Regiegroep Onderwijs2032, dat door hen is overhandigd aan staatssecretaris Dekker van Onderwijs.

Levenskunde? Levensvragen

Nederlandse scholen zijn sinds 1 februari 2006 wettelijk verplicht om actief burgerschap en sociale integratie te bevorderen. Burgerschap en sociale integratie hebben te maken met hoe je participeert in de samenleving. Wie ben je, waar sta je voor, wat is jouw plek in de maatschappij en wat beteken je voor anderen? Luzac hecht hier veel waarde aan. We vertalen dit onder andere naar het vak levenskunde voor onze leerlingen in de onderbouw. Bij dit vak worden de (levens)vragen niet beantwoord door de docent, maar door de leerlingen zelf.

Een essentieel vak

Op Luzac Arnhem is meneer Van Tricht sectieleider CKV (Culturele en Kunstzinnige Vorming) en docent levenskunde. Hij vertelt graag over het vak. “Levenskunde kan in eerste instantie klinken als een bijvak, maar eigenlijk is het een essentieel vak. Juist omdat we binnen Luzac zo’n gestructureerde aanpak hanteren, is het belangrijk dat leerlingen worden uitgedaagd om op een vrije en creatieve manier naar zichzelf en de wereld om zich heen te kijken.”

Mooie overlap

Meneer Van Tricht deelt levenskunde op in twee werelden, de buitenwereld en de binnenwereld. “De buitenwereld dringt door tot in het klaslokaal, bijvoorbeeld door de actualiteiten. Verkiezingen, oorlogen, natuurrampen, aanslagen, een nieuw donorbeleid, noem maar op. Maar ook zoiets als de nieuwe dienstregeling van de NS en gebeurtenissen in de omgeving van Arnhem passeren de revue. De binnenwereld gaat over de leerlingen zelf: wie ben ik, wat vind ik, wat wil ik? Het gaat echter ook over de ander, waarom doen mensen wat ze doen?”, legt meneer Van Tricht uit. “De actualiteiten bieden houvast voor levenskunde, ze vormen de basis voor thema’s, discussies en opdrachten. Overal ter wereld doen zich zaken voor waar leerlingen iets van vinden. Ze leren begrijpen welke culturen, geografische omstandigheden, economische invloeden of religies aan gebeurtenissen ten grondslag liggen. Levenskunde heeft hierdoor een mooie overlap met andere vakken. Het ene nieuwsfeit heeft immers met economie te maken, het andere met aardrijkskunde, natuurkunde of biologie. Bij elke actualiteit die we bespreken pak ik de wereldkaart erbij. Waarom is iets nu juist dáár gebeurd, wat zijn de gevolgen ervan, wat roept dit bij je op en welke oplossing zie je? Kortom: levenskunde vult alle vakken goed aan ten aanzien van algemene kennis, zelfreflectie en meningsvorming.”

Persoonlijke ontwikkeling

Leerlingen reageren in eerste instantie soms wat terughoudend op het vak, vertelt meneer Van Tricht. “Wat houdt het in, wat heb ik eraan, wat moet ik ermee?  Maar al snel verandert dit. Voordat ze het zelf doorhebben zijn ze op een ontspannen en enthousiaste manier bezig met uiteenlopende onderwerpen. Per les neemt de betrokkenheid en interactie toe. Het is mooi om te zien dat ze uit zichzelf het nieuws meer gaan volgen. Ze downloaden nieuwsapps, dragen ideeën aan en durven hun mening te verkondigen. Ze gaan discussies aan met elkaar, het vak gaat leven. Ik vind het fijn om met dit vak bij te dragen aan de persoonlijke ontwikkeling van onze leerlingen.”